Συναισθηματική Νοημοσύνη στο ποδόσφαιρο: Το κλειδί της επιτυχίας

Συναισθηματική Νοημοσύνη στο ποδόσφαιρο: Το κλειδί της επιτυχίας

Γράφει η Γλυκερία Σκούρα
Ψυχολόγος – Αθλητική Ψυχολόγος MSc.
Υποψήφια Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών

Δεν είναι λίγες οι φορές που έχουμε δει αθλητές να μην μπορούν να ελέγξουν τα συναισθήματά τους, να έρχονται σε ρήξη με αντίπαλους παίκτες αλλά ακόμη και με τους ίδιους τους συμπαίκτες ή τον προπονητή τους. Πόσο λοιπόν μπορεί να επηρεάζει η συναισθηματική κατάσταση του ενός, το σύνολο μιας ομάδας;

Η συναισθηματική νοημοσύνη τι ρόλο μπορεί να παίξει σε τέτοιες περιπτώσεις;
Τα συναισθήματα έχουν κυρίαρχο ρόλο στις διαπροσωπικές σχέσεις και οι δεξιότητες ενός αθλητή αναφορικά με αυτά είναι απαραίτητες για την εύρυθμη
λειτουργία της ομάδας. Η συναισθηματική νοημοσύνη αφορά στις πνευματικές ικανότητες που ο αθλητής καλείται να χρησιμοποιήσει για να αντιμετωπίσει καταστάσεις συναισθηματικά έντονες και έχει τέσσερις κύριους τομείς:

1. Αντίληψη των συναισθημάτων (τόσο των δικών μας όσο και των άλλων)

2. Ορθή χρήση των συναισθημάτων (προκειμένου να επιλέγουμε τις κατάλληλες για το πλαίσιο σκέψεις και συμπεριφορές)

3. Κατανόηση των συναισθημάτων (ποια είναι η αιτία που οδήγησε σε αυτό το συναίσθημα, ποιες ειναι οι συνέπειες που μπορεί να έχει)

4. Διαχείριση των συναισθημάτων (η ικανότητα να διαχειριστείς τα δικά σου συναισθήματα και των άλλων γύρω σου)
Σκεφτείτε λοιπόν έναν αθλητή συναισθηματικά «έξυπνο». Έχει την ικανότητα να αναγνωρίσει τόσο τα δικά του συναισθήματα όσο και των άλλων, να αντιλαμβάνεται την επίδραση τους στη συμπεριφορά τους και να τα διαχειρίζεται κατάλληλα προκειμένου να πετύχει τους στόχους του.

Παράλληλα είναι σε θέση να συμπεριφέρεται κοινωνικώς αποδεκτά και να χειρίζεται σωστά δύσκολες καταστάσεις τόσο στον αγωνιστικό χώρο όσο και εκτός.
Ακόμη, «διαβάζοντας» τα συναισθήματα των άλλων ο αθλητής έχει την ικανότητα να διευκολύνει την επικοινωνία μεταξύ των συμπαικτών του και να αποτρέψει πιθανές ρήξεις, όπως και να τους προφυλάξει από ξεσπάσματα θυμού, προς όφελος της ομάδας του.

Σχετικά με τους αντιπάλους ένας παίκτης με συναισθηματική νοημοσύνη εμφανίζει πολλά πλεονεκτήματα. Είναι δυνατόν να αντιλαμβάνεται συναισθήματα φόβου και άγχους, αποκτώντας ψυχολογικό πλεονέκτημα απέναντί τους.

Δεν είναι σπάνια η περίπτωση που θα προξενήσει ο ίδιος αρνητικά συναισθήματα στον αντίπαλο, αποσυντονίζοντάς τον.

Φυσικά ένας αθλητής μπορεί να χρησιμοποιήσει τα συναισθήματά του προκειμένου να πετύχει τη βέλτιστη απόδοση. Πιο συγκεκριμένα μπορεί να συγκεντρώνεται στο παιχνίδι και να αγνοεί τα άσχετα ερεθίσματα (π.χ. αποδοκιμασίες).

Παράλληλα έχει τη δυνατότητα να αναγνωρίσει ποια ήταν τα συναισθήματα που είχε κατά την μέγιστη απόδοσή του και να προσπαθεί να τα «χρησιμοποιεί» στον αγωνιστικό χώρο.

Τα καλά νέα είναι πως η συναισθηματική νοημοσύνη είναι δυνατόν να αναπτυχθεί και να βελτιωθεί σε έναν αθλητή. Ο αθλητικός ψυχολόγος είναι σε έση με τα κατάλληλα ψυχομετρικά εργαλεία να διερευνήσει το επίπεδο συναισθηματικής νοημοσύνης του κάθε αθλητή, δουλεύοντας ατομικά ή με συλλόγους. Κατόπιν με την κατάλληλη καθοδήγηση ο αθλητής εκπαιδεύεται μαθαίνοντας μεθόδους με τις οποίες μπορεί να αναπτύξει αυτά τα χαρακτηριστικά και τις δεξιότητες, και να τις εξελίξει.

Παρόμοια προγράμματα μπορούν να διενεργηθούν και με προπονητές ώστε να μάθουν τεχνικές για να επηρεάζουν την απόδοση των παικτών τους θετικά.